Ubezpieczenie zarządów spółek. Ubezpieczenie D&O.

Jak odszkodowanie ochroni prywatny majątek menadżera.

Problem nagminnych utarczek i bojów z różnego rodzaju służbami kontrolnymi, zarządów spółek, to norma. Zamiast zajmować się biznesem, przedsiębiorcy muszą zmagać się z urzędami. Większość z nich, mimo starań, kończy się karą, grzywną czy wręcz daleko bardziej dotkliwymi reperkusjami finansowymi ze strony kontrolujących. Wiele podmiotów gospodarczych funkcjonuje w formie spółek kapitałowych (np.: sp. z o.o. , S.A.), jednak grzywny, kary cywilnoprawne mogą i najczęściej są kierowane do osób, które kierują daną firmą. Często jest tak, że Spółka jako „pozwana” jest sobie w stanie sama poradzić. Jeżeli jednak roszczenia kierowane są bezpośrednio do członka zarządu i to on ma być ukarany, to sprawa z jego punktu widzenie nabiera innego wymiaru.

Przy tego typu postępowaniach, najczęstszym problemem jest to, aby odnieść się profesjonalnie do stawianych zarzutów. Koszty samej tylko obrony swoich racji i przygotowania argumentacji opartej o funkcjonujące przepisy mogą przewyższyć wielkość potencjalnej kary. Choć niestety i sama kara może sięgnąć milionów złotych.

Warto sobie uświadomić, że kontrolować i nakładać mandaty lub kary mogą między innymi: Urząd Skarbowy, Urząd Kontroli Skarbowej, Urząd Celny, Państwowa Inspekcja Pracy, Inspekcja zarzad biuro01Handlowa podlegająca Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, Główny Urząd Miar i Okręgowe Urzędy Miar, Policja, Straż Pożarna, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego poprzez Powiatowe Urzędy Nadzoru Budowlanego, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska poprzez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska, Urząd Dozoru Technicznego, Agencja Rezerw Materiałowych. A dla przewoźników dodatkowo: Inspekcja Transportu Drogowego, Transportowy Dozór Techniczny.

Kilka przykładów roszczeń:

  • Postępowanie karne prowadzone przez prokuraturę. W związku ze śmiertelnym wypadkiem przy pracy prokuratura wszczęła postępowanie przeciwko członkowi zarządu w trybie art. 220 Kodeksu Karnego.
  • Korekta finansowa do kontraktu współfinansowanego przez UE. Roszczenie do członków zarządu o pokrycie straty wynikającej z obniżenia dotacji UE do realizowanego projektu. KE zaleca wymierzenie kary finansowej konkretnemu członkowi zarządu w związku z zarzucanymi spółce nieprawidłowościami w procedurze przetargowej.
  • Postępowanie Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie o nieprawidłowe rozliczanie podatku CIT. Udział byłych i obecnych członków zarządu w postępowaniu karnoskarbowym, dotyczącym rzekomego poniesienia przez Skarb Państwa wielomilionowych strat na skutek nieprawidłowości  w deklaracjach  podatkowych spółki.
  • Postępowanie wszczęte przez kontrahenta. Kontrahent spółki złożył wniosek o orzeczenie wobec członków zarządu zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członków organów w spółkach.
  • Zobowiązania podatkowe dochodzone w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Urząd skarbowy domaga się od członków zarządu zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego spółki.
  • Roszczenia wierzycieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nakaz zapłaty złożony przez kontrahenta na podstawie art. 299 Kodeksu Spółek Handlowych przeciwko byłemu prezesowi w związku z bezskutecznością egzekucji wierzytelności bezpośrednio od spółki, pomimo uzyskanego wyroku zasądzającego.
  • Roszczenie mniejszościowego udziałowca. Mniejszościowy udziałowiec spółki wystąpił w jej imieniu z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko członkom zarządu i rady nadzorczej o naprawienie szkody, którą zdaniem roszczącego poniosła spółka, w wyniku zawarcia niekorzystnej umowy.
  • Roszczenie spółki. W spółce zostały zawarte transakcje na instrumentach pochodnych, które spowodowały straty finansowe w przedsiębiorstwie. W konsekwencji spółka wystąpiła z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko byłemu prezesowi, zarzucając nieprawidłowości przy zarządzaniu ryzykiem finansowym.
  • Prywatny akt oskarżenia. Prokuratura wszczęła postępowanie na podstawie prywatnego aktu oskarżenia przeciwko członkom zarządu o przestępstwo z art. 212§1 Kodeksu Karnego i art. 216§1 Kodeksu Karnego tj. w związku z zarzucanymi pomówieniami i oszczerstwami pod adresem zwolnionego pracownika.
  • Roszczenie pracownika. Pracownik wniósł powództwo sądowe przeciwko członkom rady nadzorczej o naruszenie dóbr osobistych.

Odpowiedzią i obroną na powyższe problemy jest posiadanie ubezpieczenia D&O (z ang. Directors and Officers). W dużym skrócie takie ubezpieczenie chroni managera przed roszczeniami z tytułu szkód wyrządzonych spółce i jednocześnie zabezpiecza spółkę w przypadku szkód jakie poniosła w związku z nierzetelnym sprawowaniem zarządu. W ostatnich latach produkt ulegał stałej modyfikacji i przestał być elitarnym produktem ubezpieczeniowym dla zarządów dużych spółek giełdowych. Ulegając ewolucji zaczął stanowić ochronę dla członków organów wszystkich spółek kapitałowych – obecnych, byłych oraz przyszłych osób pełniących takie funkcje w spółce. Omawiane ubezpieczenie D&O zaczęło w pełni chronić członków organów spółki na wypadek roszczeń lub w przypadku wszczęcia postępowań związanych z  wykonywaniem przez nich funkcji zarządczych i nadzorczych. Zakresy ubezpieczenia w zależności od towarzystw ubezpieczeniowych są różnie definiowane jednak podstawowe zakresy obejmują:

  • koszty postępowania przygotowawczego,
  • koszty obrony prawnej,
  • koszty zastępstwa procesowego,
  • odszkodowanie zasądzone na podstawie orzeczenia sądowego lub arbitrażowego,
  • pokrycie kosztów ponoszonych w postępowaniu ekstradycyjnym,
  • dożywotnia ochrona dla ustępujących członków organów spółki,
  • ochrona dla nowo nabytych podmiotów zależnych,
  • grzywny i kary cywilnoprawne,
  • pokrycie kosztów zajęcia majątku,
  • wydatki na kaucje i poręczenia/gwarancje
  • kosztów poniesionych na odzyskanie dobrego imienia,

Warto zwrócić też uwagę, że zakres ubezpieczenia nie musi dotyczyć tylko członków zarządu. Można je rozszerzyć o innych pracowników jeżeli wykonują czynności zarządcze (Dyrektorów, Prokurentów, Głównych Księgowych). Coraz częściej zdarzają się też szkody w środowisku. W ofercie są więc też takie klauzule, które i z tymi zagrożeniami dadzą sobie radę w pełnym zakresie chroniąc managerów.

Niezapominając o bieżącym funkcjonowaniu firmy uzupełnię, że fakt posiadania polisy D&O podnosi wiarygodność  przedsiębiorstwa w oczach inwestorów, kontrahentów, klientów, pracowników i wszystkich zainteresowanych uczestników rynku.

Ostatnie zagadnienie to cena jaką trzeba zapłacić za spokój. Wpływ na cenę ma oczywiście wielkość przedsiębiorstwa oraz suma ubezpieczenia, która nie powinna być mniejsza niż 2-5 mln zł. Biorąc pod uwagę ostatnie lata koszty ochrony ubezpieczeniowej omawianego ubezpieczenia mocno spadły, z kilkunastu do kilku tysięcy złotych rocznie za wszystkich managerów danej spółki. Więc nie są droższe od polisy AC średniej klasy kilkuletniego samochodu osobowego.

Udostępnij Znajomym: